رایانش کوانتومی در خدمات مالی؛ نقشه‌برداری علمی با رویکرد مرور بیبلیومتریک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت صنعتی دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی کامپیوتر دانشگاه پیام نور

چکیده

رایانش کوانتومی به‌عنوان یکی از نوآورانه‌ترین فناوری‌های محاسباتی، ظرفیت‌های گسترده‌ای برای تحول خدمات مالی به همراه دارد. این فناوری با بهره‌گیری از اصول مکانیک کوانتومی، امکان بهینه‌سازی پرتفوی، تحلیل ریسک، کشف تقلب و ارتقای امنیت رمزنگاری را فراهم می‌آورد. هدف پژوهش حاضر، نقشه‌برداری علمی این حوزه با رویکرد مرور بیبلیومتریک و شناسایی روندها، شکاف‌ها و خوشه‌های موضوعی در ادبیات علمی است. داده‌های تحقیق از پایگاه اسکوپوس استخراج و طی بازه زمانی 2014 تا 2025 شامل انواع مقالات پژوهشی، کنفرانسی، مروری و فصول کتاب مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که از سال 2019 به بعد تولیدات علمی این حوزه رشد فزاینده‌ای داشته و در سال‌های 2023 و 2025 به اوج خود رسیده است. در سطح کشورها، هند با فاصله معناداری پیشتاز بوده و پس از آن ایالات متحده، بریتانیا، ایتالیا و چین در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. با این حال، در سطح فردی هنوز نویسندگان شاخص با تأثیرگذاری برجسته شکل نگرفته و تولید دانش میان چند پژوهشگر پراکنده است. تحلیل همکاری‌های علمی نشان داد که شبکه‌ای چندقطبی با خوشه‌های منطقه‌ای و پیوندهای فرامرزی میان کشورها ایجاد شده است. علاوه بر این، سه خوشه موضوعی کلیدی شامل بهینه‌سازی و مدل‌سازی مالی، امنیت و رمزنگاری پساکوانتومی، و ارتباطات کوانتومی شناسایی شد. روندهای نوظهور مانند یادگیری ماشین کوانتومی، بلاک‌چین کوانتومی و کشف تقلب نشانگر حرکت حوزه به سمت کاربردهای عملیاتی هستند. این یافته‌ها بر ضرورت تقویت همکاری‌های بین‌المللی، تمرکز بر پژوهش‌های مروری و توسعه چارچوب‌های میان‌رشته‌ای برای بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌های رایانش کوانتومی در خدمات مالی تأکید دارند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Quantum Computing in Financial Services; A Scientometric Mapping with a Bibliometric Review Approach

نویسندگان [English]

  • Seyyed Ali Dorafshan 1
  • Sayedeh Roya Saadat 2
1 PhD student in Industrial Management, University of Tehran, Iran
2 Bachelor of Science in Computer Science, Payam Noor University
دوفصلنامه برنامه ریزی و حسابداری بخش عمومی
دوره 2، شماره 3
شهریور 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار