نقش هوش مصنوعی در شناخت تقلب با تأکید بر اعتماد و شفافیت(مطالعه موردی دو بانک‌ کشور)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه افسری امام حسین(ع)

2 مدرس و پژوهشگر دانشگاه افسری امام حسین(ع)

چکیده

با نگاهی به سیر تطور نظام بانکداری در جهان و عبور از نسل چهارم انقلاب صنعتی، ضرورت توجه در به‌کارگیری هوش مصنوعی در نظام بانکداری را نشان می‌دهد. با این حال همچنان در کل جهان کاربرد هوش مصنوعی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد؛ زیرا نظام بانکداری معمولاً مبتنی بر مقررات خاص خود است. بنابراین هدف این مطالعه بررسی پذیرش سیستم‌های تشخیص تقلب، مبتنی بر هوش مصنوعی سیستم بانکی با تمرکز بر اعتماد و شفافیت است. روش این تحقیق بر اساس راهبرد کمی است که با استفاده از نرم افزار SPSS23 مورد تحلیل قرار گرفته است. جامعه آماری این تحقیق تمامی کارکنان  شعبه مرکزی بانک ملی و تجارت یکی از استان‌های غربی کشور می‌باشد که از سیستم هوش مصنوعی در نظام بانکی بهره‌گرفته‌اند. از این تعداد و بر اساس رابطه‌ی کوکران 257 نفر متخصص بانکی، حسابرسان و کارکنان بخش ممیزی به‌عنوان نمونه انتخاب و پرسشنامه پنج گزینه‌ای لیکرت در بین آنان توزیع شده است. میزان پایایی پرسشنامه (86/0) و روایی آن نیز به مقدار (87/0) مورد تأیید واقع شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اعتماد و شفافیت به‌طور قابل توجهی با یکدیگر ارتباط داشته و به هر میزان که شفافیت بیشتر شود، اعتماد افزایش می‌یابد و اعتماد، قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده برای پذیرش هوش مصنوعی است. همچنین حسابرسان و ممیزان داخلی و افرادی که با هوش مصنوعی سر و کار دارند، تمایل بیشتری به پذیرش آن از خود نشان می‌دهند. به‌علاوه انطباق با مقررات نیز یک عامل مثبت و تأثیرگذار در پذیرش هوش مصنوعی محسوب می‌شود. از طرفی شفافیت و انطباق با مقررات و تجربه مواجهه با هوش مصنوعی، هم به‌صورت مستقیم و هم غیرمستقیم (از طریق اعتماد) بر پذیرش هوش مصنوعی تأثیر مثبت می‌گذارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of artificial intelligence in fraud detection with an emphasis on trust and transparency (case study of two banks in the country)

نویسندگان [English]

  • Dr. Mohammad Nasrollahi 1
  • Mohammad Hossein Kazemi Rad 2
1 Assistant Professor, Imam Hussein (AS) Military University
2 Lecturer and researcher at Imam Hussein (AS) Military University